Franciscus Zypaeus

Franciscus Zypaeus, pseudoniem voor Frans Van der Zeypen, werd geboren te Mechelen op 29 mei 1580 en overleed te Antwerpen op 1650. Franciscus Zypaeus was een schrijver van wetteksten / rechtsgeleerde.

Biografie
In 1580 was Mechelen in de handen van de Calvinisten waardoor de familie Van der Zypen naar Antwerpen vluchtte. Hierdoor werd, in sommige bronnen, Antwerpen aangehaald als de geboorteplaats van Franciscus Zypaeus. In 1585, na de herovering van Mechelen door de Spanjaarden, keerde de familie terug.

In 1593 schreef Franciscus Zypaeus zich in aan de Artes-faculteit in Leuven waar hij, in 1599, de graad ontving van Magister Artium en, in 1603, het Baccalaureaat in de Rechten verkreeg. In 1605 werd Franciscus Zypaeus naar Antwerpen geroepen door de bisschop Johannes Miraeus en bleef hij, voor de rest van zijn loopbaan, verbonden aan het diocees.

Als kanunnik (en niet veel later als priester – 1607) ontpopte Franciscus Zypaeus zich als sleutelfiguur op het juridisch vlak. Door zijn publicaties over het Kerkelijk Recht oversteeg hij zijn reputatie van het diocees en werd hij geregeld gesommeerd om als appèlrechter op te treden tussen de wereldlijke en kerkelijke jurisdictie (nationaal en kerkelijk recht).

Op het Provinciale Concilie van Mechelen (1617) werd Franciscus Zypaeus belast de statuten van de rechtbanken van de Mechelse kerkprovincie tot eenheid te brengen.

De tijdgenoten en zielsverwanten van Franciscus Zypaeus waren Nicolaus Burgundius, Paulus Chistinaeus, Nicolas Everardus en Petrus Gudelinus. De geschriften van Franciscus Zypaeus echter waren van groot belang voor de kennis van de instellingen in de Spaanse Nederlanden.

Een portret van Franciscus Zypeus is nog steeds te bewonderen in een glasraam van de Antwerpse kathedraal (boven de kruisafneming van Peter Paul Rubens).

Bibliografie


 * Ius Pontificium Novum Sive Analytica Postremi Iuris Ecclesiastici Enarratio - 1620
 * Judex magistratus senator libris IV. Exhibitum – 1633 (publiekrecht)
 * Hiatus Iacobi Cassani Obstructus – 1634
 * Consultationes canonicae pleraeque – 1640
 * Juris Pontificii Novi Analytica Enarratio - 1641
 * Notitia juris Belgici - 1642
 * De iurisdictione Ecclesiastica et civili Libri IV – 1649
 * Consultationes canonicae pleraeque: ex iure novissimo Concilij Tridentini

Uittreksel

Volgend stelling werd geopperd door Franciscus Zypaeus in zijn Judex magistratus senator libris IV. Exhibitum uit 1633 :

“...Diegenen waarbij de dwaling onverbeterlijk is, moeten niet allemaal met één wet verbannen worden en naar kerkers of kruisen gesleurd, maar ze moeten zo verdragen worden dat ze niet schaden; vooral niet bij ‘melancholische’ volkeren die door strenge straffen niet toegeven, maar juist hardnekkig in hun standpunt verharden…”

Boeken

In 1976 verscheen een naslagwerk over Franciscus Zypaeus door Léon Verbeek. In deze uitgave werd de bibliografie van Franciscus Zypaeus op punt gesteld door Marie-Thérèse Lenger. In 1923 had Theogenius Vander Meer “Het verdragenrecht volgens Franciscus Zypaeus” al behandeld.

Franciscus Zypaeus werd ook besproken door professor P.A. Lenders in “Bijdragen tot de Geschiedenis inzonderheid van het oud Hertogdom Brabant – jaargang 52 – Aflevering 1-2”.

Vraag

Of de Zijpestraat in Mechelen iets te maken heeft met Frans Van der Zijpen is (tot op heden) niet geweten.

Externe links

 * Recht als religie : Canonieke onderbouw van de vroegmoderne staatsvorming in de Zuidelijke Nederlanden - Bart Wauters
 * Geschiedenis Van Het Kerkelijk Recht - C. Van De Wiel
 * Nationaal Biografisch Woordenboek
 * Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven
 * Het recht van de oorlog in de Spaanse Nederlanden (met gravure van Franciscus Zypaeus op pagina 34-35)
 * The Island Wiki – Bartolo di Sassoferato