Adabaki-afruntu

adabaki adabakitu, adabaki(tu), adabakitzen. du ad. h. adabatu. adabatu, adaba, adabatzen. du ad. adabegi adaje adakera iz. 'adarren multzoak duen izaera'. adaki adakitu, adaki(tu), adakitzen. du ad. 1 'adarrei adaxkak eta hostoak kendu'. 2 'adar moztuez egurra egin'. adaptatu* e. egokitu, girotu, laketu, moldatu. adar iz. 1 'animalien hezur luzakina': akerrak adarrak okerrak ditu; adar-oker. 2 'zuhaitzen enborretik ateratzen den besoa': pagoaren adarrak moztu. 3 'musika tresna': adar-hotsa entzun. 4 'bidearen, zientzien, etab.en zatia'. 5 'aulkiaren eta ohearen atzeko aldea'. 6 'zapatak janzten laguntzeko tresna'. adar-motz edo adarmotz adarra jo: niri behintzat ez didazu adarrik joko! adar(-)zulo (uztarriaren zatia). adarbakar 1 izond. 'adar bakarra duena'. 2 iz. 'adar bakarreko animalia mitologikoa'. adarbakoitz izond. eta iz. 'adarbakarra'. adardun adareta iz. (golde mota). adargabe izond. adarjotzaile

adarjotze adarka adlag. adarka egin 'adarkatu'. adarkada adarkadura adarkari izond. 'adarka egiten duena'. adarkatu, adarka(tu), adarkatzen. 1 du ad.: zezenak adarkatu zuenean. 2 da ad.: bidea adarkatzen den gunean. adarki iz.: adarkizko orrazia. adarmotz edo adar-motz izond. 'adar bat behintzat falta zaiona edo moztua duena'. adaro iz. 'hortzik gabeko eskuare modukoa, ukuilu eta abarrak garbitzeko erabiltzen den tresna'. adarreko iz. (eduki-neurria). adarrondo iz. Ipar. 'adabegia'. adarrondotsu izond. Ipar. 'adabegitsua'. adartsu adartu, adar(tu), adartzen. da ad. 'adarrak atera'. adarzabal iz. Dama dama. adasdun adats iz.: adats-izpiak zituen urrearen pareak. adausi adausi egin adausika adaxka adberbio addar iz. Zub. 'deabruaren izena'. addisabebar (herritarra). adei adei(-)lege 'adeitasuna'. adeitasun iz.: adeitasunez. adeitsu adeitsuki adlag. 'adeitasunez'. adelatu, adela, adelatzen. da/du ad. Batez ere Zub. 'prestatu, apailatu'. adelazale iz. Zub. adelu iz. 1 'prestaketa'. 2 'apaingarria'. adendar (herritarra). adesara adlag. Zub. 'arestian'. adi 1 adlag. adi egon: doinu horren adi nago; umeari adi egon dira; begiak lurrera adi.

Noiz eguneratua: 2007-10-26

adi 2 iz. adia galdu: ahozabalka eta adia galdurik egon da goiz osoan. adia iz. 'auhena, deitorea': hemen aitortu nahi ez duzuna han aitortuko duzu adiaz eta negarrez. adiabatiko adiagile iz. 'erostaria'. adiaka adlag. adiakari iz. 1 'erostaria'. 2 (hegazti harraparia) Syrnium aluco. adiakatu, adiaka, adiakatzen. da ad. adibide adibidez adlag.: zuk, adibidez, ez duzu hitza bete. adib. (adibidez-en laburdura). adiera adierazezin adierazgailu* e. seinale. adierazgarri 1 iz.: besoan zeraman taldearen adierazgarria. 2 izond.: adibide adierazgarriak aipatu ditu. adierazi 1, adieraz, adierazten. du ad. adierazi 2 iz.: adierazlea eta adierazia. adierazkizun iz. 'adierazi (behar) dena'. adierazkor izond.: hitz adierazkorren ortografia. adierazkortasun adierazle adierazpen iz.: adierazpen askatasuna. adierazpide adierazte adieraztera eman* e. aditzera eman. adierraz adierraztasun adietan eman Bizk. 'aditzera eman'. adiezin izond. 'ulergaitza'. adigabe adigabetu, adigabe(tu), adigabetzen. da/du ad. adigai adigaitz adigaiztasun iz. 'ulergaiztasuna'. adigarri 1 iz. 'azalpena; adibidea'. 2 izond. 'ulergarria; aditzea merezi duena, gogoangarria': ipuinaren ondorio adigarriak. adigarritasun iz. 'ulergarritasuna'. adiguri iz. Heg. 'oparia'. adikatu, adika, adikatzen. da ad. 'nekatu'. adikune iz. Bizk. 'begirada'. adimen adimen urriko adimen(-)urritasun adimendu iz. h. adimen. adimendun izond. 'arrazionala'. adimengabe izond. adimentsu izond. 'adimen handi, zorrotzekoa'. adimenzale adin iz. 1 'edadea'. 2 Bizk. Zah. 'adimena'. adinean sartu adinetara etorri adinetara heldu adin handi adin izan da/du ad. Ipar. eta Naf.: Pello eta biok adin(ak) gara (hots, 'adin berekoak'). adin nagusiko Sin. adindun. adin(-)nagusitasun iz. 'adindunaren egoera'. adin txikiko* e. adingabe. adina adinean adinako adinaldi adinbat 'adina, beste'. adinbateko izlag. adindu, adin(du), adintzen. da ad. adindun izond. Anton. adingabe. adineko adineratu, adinera(tu), adineratzen. da ad. adinetaratu, adinetara(tu), adinetaratzen. da ad. h. adineratu. adingabe izond. Anton. adindun. adingabeko izlag. adingabetasun adinkide adinon adinonez adintsu 1 izond. 'adin handikoa'. adintsu 2 izond. 'ia adin berekoa'. adintsu izan 'ia adin bereko izan': adintsu(ak) dira Joanes eta Martin. adio adio(ak) egin 'adio esan'. adio(ak) erran, esan: aberastasunei adio esan.

ez adiorik adiposo izond.: ehun adiposoa. adiskidantza

Noiz eguneratua: 2007-10-26 adiskide adiskide handi 'adiskide mina'. adiskide kutun 'adiskide mina'. adiskide mami 'adiskide mina'. adiskide min adiskidego iz. Lap. eta Naf.: 'adiskidetasuna, adiskidantza'. adiskideki adlag. g.er. 'adiskidetasunez'. adiskidetasun adiskidetsu izond.: harreman adiskidetsuak; adlag.: adiskidetsu hitz egin zigun. adiskidetu, adiskide(tu), adiskidetzen. da/du ad. adiskidetza iz. 'adiskidetasuna'. adiskidetzaile adiskidetzako iz. 'adiskidetzat hartzen dena'. adiskidetze iz.: adiskidetzeko ekitaldia. aditasun iz. 'adi egotea, arreta'. aditibo* e. gehigarri. aditu 1, adi, aditzen. du ad. 1 'entzun'. 2 'ulertu'. 3 'usaimenaz sumatu'.

elkar aditu

ez aditu(arena) egin aditu 2 izond. eta iz.: lege kontuetan adituek diotenez. aditz aditz-izen Hizkl. aditz-joko Hizkl. aditz laguntzaile Hizkl. aditz nagusi Hizkl. aditz trinko Hizkl. aditzaile iz.: aditzaile onari, hitz gutxi. aditze aditzez adlag.: ez dut aditzez baizik ezagutzen. (zerbaiten) aditzea izan: badut horren aditzea. aditzen eman Bizk. 'aditzera eman'. aditzera iz. Gip. h. aditze. aditzera eman (jakitera eman baino egokiagoa da). aditzoin aditzondo adiuntza iz. 'sasoia, garaia'. adiuntzaz adlag. 'garaiz'. adiurre iz. Zah. h. aiurri. adiutu izond. h. aiutu. adizkera adizki

adizkitegi iz. Gram. adizlagun adjektibo adjudikatu, adjudika, adjudikatzen. du ad. adjudikazio adjudikaziodun adlatibo izond. Gram. administradore* e. administratzaile. administralgo* e. administrazio. administrari iz. 'administrazioko langilea': administrariak, administrari laguntzaileak.

administraritza administratibo izond.: hiriburu administratiboa. administratu, administra, administratzen. du ad. administratzaile iz. 'administratzen duena'. administrazio administrazio(-)kontseilu administrazio(-)zuzenbide admiratu* e. amiratu. adobe iz. Tekn. adoleszente iz. h. nerabe (eta, dagokionean, gaztetxo ere erabil daiteke). adoleszentzia iz. h. nerabezaro, nerabetasun. adoptatu, adopta, adoptatzen. du ad. 'seme edo alabatzat hartu'. adopzio iz.: adopzio-legea. adoragarri izond.: Jainkoa bakarrik da adoragarria. adorarazi, adoraraz, adorarazten. dio ad. adoratu, adora, adoratzen. du ad. adoratzaile adorazio adore adore eman adoregabe izond. adoregabetu, adoregabe(tu), adoregabetzen. da/du ad. adoretsu adoretu, adore(tu), adoretzen. da/du ad. adornatu, adorna, adornatzen. du ad. Heg. Beh. 'apaindu'.

ados ados egon ados etorri Sin. bat etorri. Noiz eguneratua: 2007-10-26

ados izan ados jarri adostasun adoste iz. '(jokoan) berdinketa'. adostu, ados(tu), adosten. da eta da/du ad. 1 'ados egon, jarri'. 2 'elkar hartu'. 3 'berdindu'. adreilu adreiluztatu, adreiluzta, adreiluztatzen. du ad. adrenalina adrendu iz. Naf. 'trebetasuna'. adrendua hartu Naf. 'era hartu': makina berriari adrendua hartu dio. adreri* e. leinu. adret izond. Zub. 'trebea'. adrezatu, adreza, adrezatzen. zaio/dio ad. Ipar. g.g.er. 'zuzendu, norabideratu'. adrezia iz. Ipar. Herr. 'trebetasuna'. adriatiko izond.: Itsaso Adriatikoa. adskribatu, adskriba, adskribatzen. du ad. Zuz. adsortzio iz. Kim. adstratu iz. Tekn. adu iz. Batez ere Bizk. 'zoria, patua'. aduana aduana(-)zerga Sin. muga(-)zerga. aduanazain adulterio adur 1 iz. Sin. lerde. adur(-)zapi adur 2 iz. Gip. 1 'zoria'. 2 'ahalmen ezkutu harrigarria'. adurretako* e. adur(-)zapi. adurti izond. Sin. lerdetsu. aerobiko izond. Tekn. aerobio iz. aerodinamika iz. Fis. aerodinamiko aerodromo aeroespazial izond. aeroklub aerolabangailu aerolito aerometro aeromodelismo aeronauta aeronautika aeronautiko aerosol aerostatika aerostato afaitatu, afaita, afaitatzen. da/du ad. Ipar. Zah. 'apaindu'. afalaitzin iz. Ipar. 'afalaurrea'. afalaurre afaldar iz. h. afaltiar. afaldu, afal, afaltzen. du (Heg.) edo da (Ipar.) ad. afalondo afalordu afaloste afaltegi afaltiar afaltoki afan iz. Heg. h. zaletasun, harrokeria, grina. afari afari arin 'afariusia, barau-egunetako afaria'. afari(-)lege 'afari arina': afari-legea egin dugu. afari-merienda afaritan: anitz edan ote zuten afaritan? afaritara: goazen orain afaritara, gero lotara. afariketa (haur-jokoa: afariketan egin, ibili, jardun esapideetan erabiltzen da batez ere): egingo dugu afariketan, ni aita eta zu ama? afarite iz. (Batez ere leku-denborazko kasuekin erabiltzen da): afariten ari dira nonbait; jarri ziren mahaian afariteko gogo handiz; deitu gaituzte afaritera. afariusi iz. 'afari arina, barau-egunetako afaria'. afasia afasiko afektatu* e. erasan, hunkitu, ukitu. afektibitate afektibo afektibotasun afektu afera afganiar (herritarra). afganistandar (herritarra). afgano* e. afganiar, afganistandar. afiliatu, afilia, afiliatzen. du eta da ad. afiliazio Noiz eguneratua: 2007-10-26 afin izond. Mat., Kim. afinatu, afina, afinatzen. du ad. Heg. Mus. h. tonuan jarri, aurrindu. afinitate iz. Mat., Kim., Bot. afirmazio* e. baieztapen, baiezko. afixa iz. Sin. kartel. afizio iz. Heg. Beh. h. zaletasun. afizionatu iz. Heg. Beh. h. 1 zale. 2 amateur. afoinu iz. Heg. 'haize hezea, hezetasuna'. afonia afoniko aforismo aforo* e. edukiera; neurketa. afrikaans (hizkuntza). afrikaerditar (herritarra). afrikaner afrikar afro (hitz elkartuetako lehen osagai gisa erabiltzen da).

afrodisiako afrontu iz. 1 Bizk. 'haizea eta euria batera'. 2* Ipar. e. afruntu. afruntu iz. Batez ere Ipar. 'laidoa'. afusilatu* e. fusilatu.