Stadsbrand van 1342

Op 29 mei 1342 werd Mechelen geteisterd door een grote brand. Deze stadsbrand werd beschouwd als één van de grootste rampen, naast de ontploffing van de Zandpoort.

Geschiedenis
De stadsbrand van 1342 ontstond in de Veluwestraat in Mechelen (sommige bronnen spreken van de Adegemstraat) en verspreidde zich, door de toen aangaande felle wind, razendsnel door de binnenstad. Deze ramp kon enkel gebeuren omdat er, in die periode, nog vele huizen waren opgetrokken in hout en hierdoor brandden als toortsen. In totaal gingen er een 800 woningen in vlammen op.

Route

De route van de vlammen ging van de Veluwestraat richting de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijleparochie. Vandaar verspreidde het vuur zich naar het lager gelegen gebied van de Sint-Pietersparochie. Het vuur doofde uiteindelijk een tweetal dagen later in de buurt van de Sint-Janstraat.

Gebouwen

Niet enkel de huizen van burgers gingen in de vlammen op of werden deels in de puin gelegd. Het patershof deelde in de klappen, net zoals het Sint-Julianusgasthuis (Passantengasthuis) en de Sint-Romboutskathedraal (het gehele dakgebinte werd door de vlammen verteerd).

Vermoedelijk werd de eerste Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk ook verwoest want vanaf het jaar 1400 werd er gestart met een nieuwe bouwcampagne. Deze campagne hield de constructie in van het onderste deel van de toren, net zoals de flankerende zijbeukgevels en de ingebouwde westelijke middenbeukzuilen. Later volgden er dan nog een tweede en derde torengeleding.

Gevolgen

Eén van de gevolgen van de stadsbrand was dat de overheden de cijnzen verlaagden zodat de burgers aan de weeropbouw konden beginnen. Huis “De Pelicaen” op de IJzerenleen was één van de eerste huizen die herrees uit het puin.

Een ander gevolg was dat de bouwwerkzaamheden aan de lakenhalle werden stilgelegd. De toenmalig geplande belforttoren, die het latere stadhuis zou sieren, werd hierdoor nooit uitgevoerd.

Na de stadsbrand van 1342 werd het schip van de Sint-Romboutskathedraal vergroot en werd het koor, tussen 1342 en 1375, in zijn geheel opnieuw opgetrokken. Tijdens de wederopbouw weken de kanunniken uit naar de Sint-Katelijnekerk om er de mis op te dragen.

Gedicht

De gebeurtenissen uit 1342 inspireerden de dichter Jeffry in zijn gedicht “Mechelen uit de vuurzee” uit 2003.

Externe links

 * De Mechelse pompiers – Spectaculaire branden in de Mechelse geschiedenis
 * Seniorennet – En de Mechelaar, hij ging aan het metselen