Jan Pascha

Jan Pascha (oorspronkelijke naam Johannes van Pae(s)schen) werd geboren te Brussel - sommige bronnen vermelden Mechelen - rond 1459 en overleed te Mechelen op 17 januari in 1539. Jan Pascha was karmeliet, theoloog, predikant en schrijver.

Jan Pascha stond ook bekend als Johannes / Jean Paschasius, Pascheta, Paeschius en Pasqua.

Biografie
Na zijn eerste studies trad Jan Pascha binnen in de Orde van de Karmelieten in Mechelen. Hierdoor werd Jan Pascha, door sommigen, "Johannes van Mechelen" genoemd wat leidde tot verwarring met een andere karmeliet met dezelfde naam.

In Mechelen beëindigde Jan Pascha zijn godgeleerde studies en werd er tot priester gewijd. Vervolgens predikte Jan Pascha in zowel Mechelen als Antwerpen. In Antwerpen werd Jan Pascha benoemd tot prior van het karmelietenklooster.

In februari 1504 werd Jan Pascha Doctor in de Godsgeleerdheid en werd hij er regent over de studenten van het klooster in Leuven.

In 1520 werd Jan Pascha door keizer Karel V benoemd tot inquisiteur (o.l.v. hoofdinquisiteur Frans van der Hulst). In die hoedanigheid veroordeelde Jan Pascha, in 1523, de prior van de Augustijnen in Antwerpen, om diens omhelzing met de Lutherse leer. Ook een drietal monniken, waaronder Henricus Vos, Johannes vanden Esschen en Lambertus de Toren, ondergingen eenzelfde lot.

Bibliografie

De periode, waarin Jan Pascha leefde, werd beschouwd als een overgangsperiode van de Middeleeuwen naar de Nieuwe Tijd. Jan Pascha hielp mee om deze transitie te overbruggen en schreef een Kruiswegoefening. Diens “Een devote maniere om gheestelyck pelgrimagie te trecken tot den heylighen lande als te Jherusalem, Bethleem ter Jordanen etc.” was echter niet geschreven uit eigen ondervinding, doch op de reisverhalen van meerdere pelgrims die het Heilig Land hadden bezocht. Dit werk verscheen in herdruk in 1563, 1568 en 1576 (telkens in Leuven) en in 1612 in Gent. Tevens verschenen er vertalingen in het Frans en Engels.

Een, onlangs in Brussel ontdekte, “Onser Liever Vrouwen Pelgrimagie” zou ook door Jan Pascha geschreven zijn.

Jan Pascha liet ook nog een heel aantal andere naslagwerken na :
 * ”Liber memorabilium quae contigerunt in convent Mechliniensi ab anno 1508 ad annum 1530”
 * ”In Magistrum Senteniarum libr. IV”
 * ”Sermones Quadragesimales liber I”
 * ”Sermones Dominicales liber I”
 * ”Sermones per Adventum liber I”
 * ”Sermones de Sanctis liber I”.

Boeken
Jan Pascha werd vermeld in “Speculum hystericae ordinis Carmelitarum liber I” van de Mechelse karmeliet Jan van Oudewater (Joannes Palaeonydorus). Ook in het “Biografisch woordenboek der Noord-en Zuidnederlandse letterkunde” van F. Jos. Van den Branden en J.G. Frederiks werd een biografie van Jan Pascha opgetekend.

Externe links

 * “Onser Liever Vrouwen Pelgrimagie” (pag 23)
 * “A general collector of the best and most interesting voyages and travels in all parts of the world” – John Pinkerton
 * “Mémoires pour servir à l'histoire littéraire des dix-sept provinces des Pays-Bas” - Jean-Noël Paquot
 * “Andacht und Abenteuer: Berichte europäischer Jerusalem-und Santiago-Pilger (1320 – 1520)” - Ursula Ganz-Blättler