G.D. de Azevedo

Gérard-Dominique (Gerardus Dominicus) de Azevedo-Coutinho-y-Bernal werd geboren te Mechelen op 4 augustus 1712 en stierf op 22 februari 1782. G.D. de Azevedeo was kanunnik, historicus en kroniekschrijver.

Het grafsteen van G.D. de Azevedo is te vinden in de Mechelse Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk.

Oeuvre
G.D. de Azevedo is vooral bekend om zijn naslagwerk “Korte Chronyke der Stadt ende Provincie van Mechelen 420 - 1582” dat bestond uit 28 delen en was uitgegeven in Leuven. In dit werk vermeldde hij o.a. het feit dat, in 1467, Karel de Stoute] in Mechelen verwelkomd werd door 900 begijnen. Dit naslagwerk werd uitgebracht tussen 1769 en 1776.

Tevens publiceerde hij een historische artikelenreeks, “Historische samenspraeken” genoemd, dat te volgen was in de krant “Het wekelijks bericht van de Stad en Provincie Mechelen”, dat werd uitgegeven door Vander Elst. Dit artikelenreeks stond als voorbeeld voor latere historische en toeristische gidsen.

Deze werken waren geschreven in een populaire volkstaal, doch de onderwerpen konden buigen op originele en authentieke bronnen. Hierdoor werd G.D. de Azevedo beschouwd als één van de grondleggers van het moderne historische onderzoek i.v.m. Mechelen. Veel van de onderwerpen verschenen ook in de populaire almanakken.

Naast G.D. de Azevedo schreef ook de Mechelse industrieel en kunstenaar Jan Bartholomeus Joffroy over de Mechelse geschiedenis in zijn “Verhandeling ofte historie der provintie van Mechelen” (1721) en hield de Mechelse edelman en jurist Daniel Frans Cuypers een indrukwekkende bibliotheek bij, waartoe bevriende historici toegang hadden.

G.D. de Avezedo stond op de lijst van het "Fonds Mechliniensia" of het "Fonds Vicariaat". Hierdoor kreeg hij, net als enkele artsen, advocaten, edelen en geschiedschrijvers, de aartsbisschoppelijke toestemming tot het lezen en bezitten van “verboden” boeken (G.D. de Azevedo ontving die toestemming op 16 december 1746).


 * Bron : “‪De hoed en de hond - Geschiedschrijving in de Zuidelijke Nederlanden - 1715-1794” - Tom Verschaffel

Enkele uittreksels
''"…Tseedert den nacht van den 5 januari tot diep in meert ist soo fellen winter geweest datter vele menschen ende beesten van koude gestorven sijn. Int selve jaer, in de maend meert, sijn de wateren seer hoogh geweest, waer door groote schaede overal veroorsaeckt is, soo wel door het ijs als door de hooge waters". Op die buitengewoon strenge winter volgde eenen overgrooten dieren (dure) tijd van graenen door dien sij meest alle bevrosen syn geweest…”''

Deze beschrijving ging over de hoge prijs van het graan (toen het basisvoedsel) dat maakte dat er, onder de gewone mensen, honger werd geleden tijdens een zeer strenge winter.

“…Het begin was smorgens ten 9 uren, de gheele verduysteringh ten 10 uren soo doncker dat men alsdan de sterren heeft gesien in het firmament, ende de priesters tot het celebreren der missen licht noodigh hadden om te connen sien de letteren in den missael…"

Dit was een verslag over een spectaculaire zonsverduistering.

“…het innemen van Belgrado, alwaer in een gevecht in de vlackte van Belgrado, beginnende van 5 uren des smorgens, durende tot den 3 uren namiddagh, het Turcks leger soodanig geslagen wiert datter meer als 30.000 Turcken syn doot gebleven, waer over de vrolykheyt der borgerye soos was uytstekende als men oyt gesien heeft…”

Dit is een weergave van de feestelijkheden in Mechelen bij de inname van Belgrado tijdens een veldslag tegen de Turken door prins Eugenius van Savoye], de toenmalige landvoogd van deze gewesten.


 * Bron : Zand in je hand - Andreas Martinus

“…Ten jare 1300 en de volgende jaeren heeft men tot Mechelen begonst de poelen te vullen in den Ham, het welck alsdan Nieulandt genaemt wirdt, ende is allenskens begonst bewoond te worden…”

Dit is een beschrijving over de huidevetterspoelen of putten in de Mechelse wijk Ham (uit “Chronycke van Mechelen”)


 * Bron : Mechelen Blogt - Hoek D. Boucherystraat met Muntstraat

Andere werken

 * ”Deductie ende relaes van den staet ende conduite van die van de stadt ende provincie van Mechelen” – Leuven – 1770
 * ”Oudheden der stadt ende provincie van Mechelen, beginnende van de sesde eeuwe met sommige vermeerderinge tot verbeteringe der Mechelsche Cronyke begonst in druck te geven ten jaere 1747” – Leuven - 1776
 * ”Kort beschrijf der stadt Loven” - wat geen echte geschiedschrijving was van Leuven maar een beknopte beschrijving van Leuvense straten en gebouwen.
 * ”Mémoires historiques sur la ville de Louvain” (titelomschrijving van Karel van Hulthem)
 * ”De beeldstormerij tot Mechelen, 1566” (bundel notities van G.D. de Alzevedo in samenwerking met Van den Nieuwenhuysen, Vivario, e.a.)

De naam van G.D. de Azevedo duikt ook op in het boek “Vier Mechelse geschiedkundigen” uit 1926 van Kanunnik Jaak Muyldermans (pag. 402)

Sint Maarten vs Maarten van Rossum
Uit een relaas in “Vervolgh der Chronycke van Mechelen, van den jaere 1529 tot 1555”, uitgegeven in Leuven vermeld G.D. de Alzevedo dat het Mechels kinderlied van Sint-Maarten niet wordt aangeheven ter ere van de Heilige Sint-Martinus, maar dat er in het lied wordt verwezen naar Merten (of Maarten) van Rossum.

“...Uyt desen voorval is voortsgekomen dat de kinderen langhs de straeten jaerlijcks ontrent den Feestdagh van S. Marten plegen te roepen, onder andere de volgende woorden: “Marten van Rossem den ouden trawant”, etc.; maer de selve kinderen, ofte om beter te seggen, de ouders dese historie niet kennende, seggen als nu seer onvoorsichtelijck: “Sinte Marten”, etc., waer op men wel behoorde te letten…”

Bron : DBNL - Het oude Nederlandsche lied

Faits divers
G.D. de Azevedo verzette zich tegen hekeldichten van de Mechelaar Jan Baptist Rymenans in diens “Nieuwen Comptoir Plack-almanach”, doch verzoende zich opnieuw met hem, een jaar later, toen die - in samenwerking met Kanunnik Pattot en broeder Gregorius – zijn nieuwe almanak, genaamd “Nieuw-Jaer-Gifte” uitbracht.

De Mechelse schilder Gillis Smeyers vereeuwigde G.D. de Azevedo op doek en het is G.D. de Azevedo zelf die zorgde dat een portret van zijn vriend, de Mechelse onderzoeker Cornelius van Gestel, werd getekend en gegraveerd.

Beeldbank

 * Beeldbank - Portret

Verwarring
G.D. de Azevedo mag niet verward worden met de Mechelse kanunnik en genealogist Jozef Azevedo.

Externe links

 * Soirée Lamot – Heldhaftig Mechelen
 * Inventaire des Archives de la ville de Malines - Azevedo