Aga-agustindar

aga iz. Hist. agabe agai* e. haga. agaka* e. alfabeto. agaramondar* e. agaramontar. agaramontar agata iz. (harribitxia). agelki* e. borragoma. agenda agente agentzia agerbide agergarri iz.: gure bihotzeko saminaren agergarritzat. ageri izond.: leku ageria. agerian

ageri-agerian (eduki, egon, jarri) agerian (eduki, egon, jarri) agerigabe izond. 'ezkutukoa'. ageri izan, ageri, ageriko. da eta du ad.: garbi ageri da horren bihotz ona; ageri duzu ez zarela hemengoa.

ageriki ageriko izlag.: politikarien ageriko bizitza; ageriko aurrezkia. Sin. jendaurreko, publiko. agerira adlag. (agerira atera, agerira ekarri gisako esapideetan erabilia). ageririk adlag. Ipar. 'ageriki'. ageriz adlag. 'ageriki'. agerizko izlag. h. ageriko. agerkai iz. 1 'agiria'. 2 'erakuskaria, froga'. agerkari agerkera agerketa iz. h. agerkera, agertze, agerraldi; agerpen, agerraldi, agerkunde. agerki iz. g.er. 'agerkaia'. agerkizun agerkunde iz. 1 'agerpena'. 2 'epifania'. goi-agerkunde 'errebelazioa'. agerleku agermen iz. Zah. h. agerpen. agerpen agerpide* e. agerbide. agerraldi agerrarazi, agerraraz, agerrarazten. du ad. agerri izond. Zah. h. ageri. agerrian* e. agerian. agerriki* e. ageriki. agerrira* e. agerira. agerritik* e. ageritik. agerriz* e. ageriz. agertoki agertu 1, ager, agertzen. da/du ad. agertu 2 iz. agertu bat egin agertzaile agertze agian adlag. 1 'beharbada, apika'. 2 Ipar. 'oxala': agian luzaz biziko dira elkarrekin. agiandu* e. agiantzatu. agiantza iz. Lap. eta BNaf. 'desira (normalean ona)': Eguberriko agiantzak. agiantzatu, agiantza(tu), agiantzatzen. du ad. Lap. eta BNaf. 'desiratu (zerbait ona)'. agidanean adlag. 'dirudienez, antza denez'. agidanez adlag. 'agidanean'. agi denez* e. agidanez. agilando iz. Heg. Beh. h. gabonsari. Noiz eguneratua: 2007-10-26 aginde* e. agindu. agindu 1 iz. (-en) agindu(eta)ra agindu-emaile agindu(eta)ra egon/jarri agindu 2, agin, agintzen. du ad. aginduka adlag.: goizean goiz hasten zen deiadarka eta aginduka. agindupe iz. (Batez ere leku-denborazko kasuetan erabilia). agindupean agindupera agindupetik agindupeko iz.: bere zerbitzari eta agindupeko guztiak bidera irten zitzaizkion.

agintaldi agintarau* e. agindu. agintarazi, agintaraz, agintarazten. dio ad. agintari agintaritza aginte

aginte(-)makila agintebide* e. aginpide, eskumen. agintedun agintekera* e. agintera. agintekeria agintepide* e. aginpide, eskumen. agintera iz. Gram. aginterri iz. g.er. 'erreinua, erresuma, estatua'. agintza iz. h. agintzari, promes. agintzaile agintzari agintze iz. 1 'agintea'. 2 'agindua'. agira egin* e. agiraka egin. agiraka adlag. Batez ere Bizk.

agiraka egin agirakaldi agirakari iz. Batez ere Bizk. agirakatu, agiraka(tu), agirakatzen. du ad. g.er. h. agiraka egin. agiri iz. 'dokumentua, izkribua, adierazpena'. agirika* e. agiraka. agiriko* e. ageriko. agiritegi iz. 'artxiboa'. agirizain iz. 'artxibozaina'. agitu, agi, agitzen. da ad. 'gertatu'. agi zenez* e. agidanean, agidanez. aglomeratu 1, aglomera, aglomeratzen. da ad. Tekn. aglomeratu 2 iz. eta izond. Tekn. aglutinatu, aglutina, aglutinatzen. du ad. aglutinazio iz. Gram. agnostiko izond. eta iz. agnostizismo ago! Interj. (abereekin erabiltzen den agindu hitza). agoa iz. 'sutegian urtutako burdin zatia'. agoazil* e. aguazil (Herr., bestela udaltzain). agoilatu, agoila, agoilatzen. du ad. Ipar. 'upelaren edukia urritu ahala, osatzea'. agondu, agon, agontzen. da ad. 'etzanda dagoenak gorputzaren goiko erdia jaso, eserita gelditzeko, (ohean) eseri'. agonia agoniako iz. 'norbait hil dela adierazten duen kanpai-joaldia'. agoñu iz. Zub. 'kemena, adorea'. agor 1 izond.: iturri agorra. 2 iz. 'lehortea'. 3 h. irail. agorra egin g.er. '(putzua) hustu, urik gabe utzi'. agorrean adlag. g.er.: agorrean lanean aritu (ezer jan gabe). agorkor agor(-)liho iz. 'irailaren azken aldean ereiten den liho mota'. agorraldi iz. Sin. agorte. agorrarazi, agorraraz, agorrarazten. du ad. agorreria iz. g.er. 'agortea, gabezia'. agorrezin izond. 'ezin agortuzkoa'. agorril iz. h. abuztu. agorrola agortasun agorte iz. Sin. agorraldi. Noiz eguneratua: 2007-10-26 agortu, agor(tu), agortzen. da/du ad. ezin agortuzko agortzaile agot agotz* e. ahotz. agrabiatu* e. iraindu, laidotu, etab. agrabio* e. irain, laido. agradagarri izond. Ipar. agradatu, agrada, agradatzen. da/zaio ad. Ipar.: Jainkoari agradatzen zitzaion tenplua; hartaz agradatu zen. agramondar* e. agaramontar. agramontar* e. agaramontar. agramontes* e. agaramontar. agregatu iz. Tekn.: agregatu kimikoak. agronomia agronomo iz. eta izond. aguakate* e. ahuakate. aguantatu, aguanta, aguantatzen. du ad. Heg. Herr. 'iraun, eraman, jasan, eutsi'. aguardient iz. Ipar. 'pattarra'. aguazil iz. Herr. agudezia iz. Batez ere Ipar. Zah. 'agudotasuna, trebetasuna'. agudo 1 adlag. 'laster'. 2 izond. Ipar. 'trebea'. agudotasun agudotu, agudo(tu), agudotzen. da/du ad. 1 'agudoago, lasterrago gertatu'. 2 Ipar. 'trebatu'. agur 1 (diosal hitza): entzuleok, agur! 2 iz. 'agurtzea': bere agurra helarazi digu errektoreak. agur egin agur esan agure (hitz markatua da, gutxiespen balioa du eskuarki, eta ezin erabil daiteke adineko-ren sinonimo oso balitz bezala). agure-atso* e. atso-agureak. aguretasun aguretu, agure(tu), aguretzen. da/du ad. aguretxo iz. (agure-ren txikigarria). agurgarri agurgarritasun agurka agurkatu, agurka(tu), agurkatzen. du ad. 'agurtu, agur egin'. agurmaria iz. Sin. abemaria. aguro* e. agudo. agur on iz. Zah. g.er. 'gurtza, jaurespena'. agurtu, agur(tu), agurtzen. du ad. agurtza iz. 1 'gurtza'. 2 g.g.er. 'arrosarioa'. agurtzaile iz. g.er. agustindar