Dekadentyzm

Decadence - to po francusku schyłek, upadek. Sam dekadentyzm zaś to świadomość ostatecznego kryzysu kulturowego, przeżycia się wszystkich dróg rozwoju sztuki i myśli, a także wyczerpania możliwości rozwoju form artystycznych. „Nie wierzę w nic" mówi Tetmajer, „wszystko wypite! zjedzone!" jęczy Valery. Pustka i niemoc - to dwie rzeczy, które zdaniem dekadentów tak naprawdę ma do zaoferowania kultura. Ważną rolę odgrywają tu też Schopenhauerowskie koncepcje filozoficzne i jego dowody bezsensu ludzkiej egzystencji - mającej być absurdalnym pędem ku nie wiadomo czemu, bez nadziei na jakiekolwiek szczęście. Ukształtowanie się dekadenckiej postawy wiąże się też z rozczarowaniem do postępu cywilizacyjnego - wszystkie te osiągnięcia, które tworzyły beztroską atmosferę belle epoque dla deka-denta są kolejnymi dowodami wypierania wszelkich wartości przez bezduszne mieszczaństwo i jego pragmatyzm i technokrację. Wszystko razem tworzy doskonałą mieszankę obezwładniającą, która oddziaływała okresowo lub stale na umysły i dusze niemal wszystkich większych postaci epoki. U twórców dekadenckich pojawiają się motywy rozpadu kultury, bezsensu tworzenia, zwątpienia, poczucia beznadziei i bezsiły. Ratunkiem od tej sytuacji mogło być poszukiwanie nowych wrażeń, i doznań, schopenhauerowskie podziwianie piękna i sztuki, częstsze jednak było rzucenie się w wir narkotyków, erotyzmu, eksperymenty z satanizmem i okultyzmem. Niezwykle popularnymi wśród dekadentów używkami były: absynt, papierosy i kawa. Dawały one możliwość pobudzenia świadomości i odkrycia nowych, nieznanych obszarów piękna. Kawiarnie tamtego okresu przepełnione były pijącymi absynt (wódkę anyżową z dodatkiem ziół, m.in. opium lub piołunu), wódkę, czy koniak, a gęsty tytoniowo - kawowy dym stwarzał niesamowitą atmosferę, oddającą idealnie dekadenckie nastroje degeneracjii i końca wieku.

Dekadenckie użycie oddziałało na wytworzenie się swoistej mody i stylu bycia, w którym często skutek zastępował już przyczynę. Sama forma życia pierwszych wielkich dekadentów, „poetes maudits" - nurzających się w rozpuście i goniących w niej za Pięknem, stała się podstawą swoistej pozy, którą przyjmowała cała masa mniej utalentowanych naśladowców.