Πεμπτουσία

Πεμπτουσία

quintessence

Είναι ένας υποτιθέμενος νέος τύπος ύλης που την ύπαρξή του προτείνουν μερικοί κοσμολόγοι ερευνητές με σκοπό την εξήγηση της παρατηρούμενης (από τους αστρονόμους) διαστολής του Σύμπαντος.

Η κοσμολογική σταθερά
Ο Einstein εισήγαγε έναν μαθηματικό όρο που εισήχθηκε στις εξισώσεις της γενικής σχετικότητας με σκοπό να λάβει μια λύση που να αντιστοιχεί σε ένα στατικό κόσμο (δηλ., ένα επίπεδο και σταθερό σύμπαν). Ο όρος αυτός - που καλείταιΚοσμολογική Σταθερά (Λ) - περιγράφει μια πίεση (εάν είναι θετική η κοσμολογική σταθερά) ή μια τάση (εάν είναι αρνητική), που μπορεί να αναγκάσει τον κόσμο να επεκτείνεται ή να συστέλλεται ακόμη και αν δεν υπάρχει καμιά ύλη (δηλαδή είναι μια ενέργεια του κενού).

Το "λάθος" του Einstein
Όταν όμως ανακαλύφθηκε η διαστολή του σύμπαντος, ο Einstein θεώρησε, την εισαγωγή αυτού του όρου, λάθος και περιέγραψε την κοσμολογική σταθερά Λ ως το "μεγαλύτερο λάθος της ζωής του". Αλλά ο όρος αυτός πρόσφατα έχει επανεμφανιστεί γιατί προτείνεται από μια ομάδα κοσμολόγων ως την πηγή της προφανούς επιταχυνόμενης κοσμικής διαστολής.

Η εισαγωγή της Πεμπτουσίας
Αντίθετα με τις προσδοκίες μας, τα σημερινά στοιχεία δείχνουν ότι το Σύμπαν επεκτείνεται περίπου με διπλάσια ταχύτητα από αυτήν που απαιτείται για να υπερνικήσει τη βαρυτική έλξη όλης της ύλης που αυτό περιέχει. Η επίπτωση αυτού του γεγονότος είναι ότι κατά το παρελθόν η μεγαλύτερη πυκνότητα της μάζας (αφού το σύμπαν ήταν μικρότερο) στο σύμπαν, επιβράδυνε την διαστολή, ενώ για το μέλλον ο ρυθμός διαστολής θα είναι ή σχετικά σταθερός ή ίσως να αυξηθεί κάτω από την επιρροή ενός νέου τύπου ύλης που μερικοί ονομάζουν πεμπτουσία.

Η Πεμπτουσία στη Φιλοσοφία
Το όνομα αυτό έχει ένα ιστορικό προηγούμενο. Στη αρχαία Ελληνική φιλοσοφία, η πεμπτουσία αναφέρεται ως το πέμπτο στοιχείο - μετά από τον αέρα, τη γη, τη φωτιά και το νερό - που προτάθηκε από μερικούς αρχαίους Έλληνες φιλόσοφους για να περιγράψει μια τέλεια ουσία.

Σύγχρονη άποψη
Η πεμπτουσία άρχισε θεωρητικά την παρουσία της ως η κοσμολογική σταθερά του Einstein, αλλά σήμερα θεωρείται ότι δεν είναι σταθερή αλλά μια χρονικά μεταβαλλόμενη παράμετρος. Έχει τη φύση μιας αρνητικής βαρυτικής μάζας: οι δυνάμεις της δεν έλκουν αλλά απωθούν, και γι αυτό θεωρείται σαν την πηγή της απωστικής κοσμολογικής δύναμης.

Πολλοί διάσημοι φυσικοί κοσμολόγοι (ανάμεσα τους οι P. Peebles, J. Ostriker, P. Steinhardt, R. Caldwell, Ρ. Dave) νομίζουν ότι η πεμπτουσία παρουσιάζει πλεονεκτήματα έναντι της κοσμολογικής σταθεράς.

Ιστολογία

 * Physics4u