Κύκλωπες και Σικελοί

Ιστορική ερμηνεία
Αν θεωρηθεί ότι η Ομηρική Γεωγραφία της Δυτικής Μεσογείου, όπως παριστάνεται στην Οδύσσεια, ίσως είναι η μακρυνή ηχώ της πραγματικής Γεωγραφίας της περιοχής κατά τους τρεις τελευταίους αιώνες της 2ης χιλιετηρίδας B.C. τότε οι Κύκλωπες πιθανόν να αποτελούν τον μυθικό απόηχο ενός πρωτόγονου λαού που κατοικούσε στο ανατολικό τμήμα της νήσου Σικελίας.

Η γλωσσολογική εξέταση δείχνει ότι η λέξη «Κύκλωπες» πηγάζει από την ρίζα Κκλ- (Ccl-). Από παρόμοια ρίζα πηγάζει και η λέξη «Σικελοί (Siceloi» (δηλ. από την ρίζα Σκλ- (Scl-)). Η μετατροπή των συμφώνων s σε k,c, άν και δεν ανήκουν στην ίδια ομάδα, δεν είναι σπάνια κατά τις διαγλωσσικές μεταφορές.

Οπότε πιθανόν να ακολουθήθηκε η ακόλουθη γλωσσική διαδικασία:

Σικελοί < Σικελ-οί < *Σίκελ-ες < *Κίκελ-ες < *Κίκλο-ες  < *Κίκλο-οπες < Κύκλωπες.

Ας σημειωθεί ότι η κατάληξη -οπες είναι συνηθισμένη σε ονόματα λαών της αρχαίας Βαλκανικής (π.χ. Δρύ-οπες, Έλλ-οπες κ.α.).

Στην συνέχεια την σκυτάλη πήραν οι Έλληνες μυθοπλάστες που από την σημασία του εξελληνισμένου ονόματος έπλασαν και τα χαρακτηριστικά του μετονομασθέντος λαού. Έτσι, Κύκλωπες πρέπει να είναι αυτοί που είχαν ένα κυκλικό (οφθαλμό) στην όψη τους (δηλ. στο πρόσωπό τους).

Το συμπέρασμα όλης αυτής της επιχειρηματολογίας είναι ότι όταν οι Κρήτες, οι Αιολείς και οι Αχαιοί της Μυκηναϊκής περιόδου, στην 2η χιλιετία B.C., απέκτησαν εμπορικούς δεσμούς με την Ιταλική χερσόνησο (και επομένως προσπάθησαν να ιδρύσουν εμπορικούς σταθμούς στην Σικελία) γνώρισαν την αντίσταση των εντοπίων. Αυτοί ήταν οι Σικελοί στο ανατολικό τμήμα της νήσου και οι Σικανοί στο δυτικό της. Γρήγορα, οι διηγήσεις των ναυτικών παρέστησαν τους Σικελούς ως άγριους και στην συνέχεια οι μυθοπλάστες τους απέδωσαν ως Κύκλωπες. Όταν οι Έλληνες άποικοι, στις αρχές της 1ης χιλιετίας B.C., επανα-ανακάλυψαν την Σικελία (και τους Σικελούς κατοίκους της) τότε οι δύο λέξεις (Σικελοί και Κύκλωπες) είχαν αποκτήσει πλέον διαφορετικές έννοιες και δεν μπόρεσαν να επανασυνδεθούν.

Αν δεχθούμε τα παραπάνω, πρέπει να αναζητήσουμε την ιδιαίτερη περιοχή της Ανατολικής Σικελίας όπου κατοικούσε ο Πολύφημος. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Όμηρος στην Οδύσσεια, απέναντι από την ακτή των Κυκλώπων υπήρχε μία πλούσια νήσος στην οποία όμως οι Κύκλωπες δεν είχαν πρόσβαση, λόγω έλλειψης ναυτικών μέσων. Μία καλή πρόταση για την ακτή αυτή είναι οι μεταγενέστερες Συρακούσες που βρίσκονταν ακριβώς απέναντι από την νήσο Ορτυγία. Αυτή η τοποθεσία λοιπόν φαίνεται καταλληλότερη για την τοποθέτηση των Κυκλώπων.