Hasła Pozytywizmu

Hasła pozytywizmu =Ważne dzieła filozoficzne epoki= August Comte – Wykłady filozofii pozytywnej Herbert Spencer - Wstęp do socjologii Hipolit Taine - Rasa, środowisko, moment John Stuart Mill - Co to jest utylitaryzm?

August Comte
Głosił, że:
 * Filozofia pozytywna ma sens praktyczny - ma służyć poprawie życia, badać przedmioty rzeczywiste i rzeczy dostępne rozumem.
 * Celem tej filozofii jest uzyskanie wiedzy pewnej.
 * Wzorem postępowania filozofa są nauki przyrodnicze (fizyka, chemia) i ich metody: eksperyment i obserwacja.
 * Przedmiotem badań mogą być tylko fakty fizyczne, a nie psychiczne, gdyż o psychice wiedzy pewnej posiąść nie można.

Monizm przyrodniczy - inaczej jedność świata natury i ludzi, bo cały świat podlega tym samym prawom. Konsekwencją monizmu przyrodniczego było właśnie stosowanie metod biologii i fizyki, eksperymentu i obserwacji do badania sfery ludzkiej.

Scjentyzm - to zaufanie do nauki opartej na doświadczeniu i rozumowaniu, bo one są jedynymi źródłami rzetelnej wiedzy.

Praktycyzm - stawianie sobie osiągalnych, rozsądnych celów. Jest to jakby odwrotność romantycznego hasła .mierz siły na zamiary" - pozytywiści głoszą: mierz (podejmuj) zamiar według sit, które masz.

Agnostycyzm - pogląd, który zakłada, że nie można do końca poznać świata i praw nim rządzących. Są rzeczy, których rozum nie ogarnia - są i niech sobie będą, lecz nie należy się nimi zajmować. Opracowywać trzeba tylko dostępne zmysłom zjawiska i ich związki.

Relatywizm - pogląd, który głosi, że pojęcia takie jak dobro, zło, piękno, prawda są względne, zależne od relacji i okoliczności (czyli są relatywne).

Minimalizm - człowiek powinien badać minimum - ten zbiór zagadnień, który jest mu dostępny i który jest możliwy do zbadania.

John Stuart Mill
Był utylitarystą, zwolennikiem liberalizmu. Twierdził, że:
 * Filozofia powinna służyć rozwiązywaniu konkretnych i ścisłych problemów naukowych oraz organizowaniu życia społecznego.
 * Miarą wartości społeczeństw jest dawanie jednostkom prawa do samodzielnego rozwoju. Podstawowym zadaniem państwa ma być strzeżenie tej wolności w odniesieniu do wszystkich grup społecznych.
 * Utylitaryzm jest podstawowym prawem etyki. Utylitarne, to to samo co użyteczne. Tylko to, co może się przydać społeczeństwu i człowiekowi, ma prawdziwą wartość.
 * Szczęście to jednoczesna przyjemność i brak cierpienia.

Herbert Spencer:
Ewolucjonizm - W myśl tego poglądu ludzkość podlega nieustannemu rozwojowi polegającemu na wyłanianiu się kolejnych, coraz wyżej zorganizowanych form bytu z początkowego bezładu. Każda społeczność również przechodzi określone fazy rozwoju-w wypadku jednych społeczności dzieje się to szybciej, w wypadku innych -wolniej. W trakcie tej ewolucji wykształcają się rozmaite składniki kultury i cywilizacji, jak rodzina, obrzędy, obyczaje, instytucje obrony, kościoły, grupy społeczne, wreszcie instytucje państwowe i organizacje przemysłowe.

Organicyzm - Zdaniem H.Spencera wszystkie te instytucje tworzą swoisty organizm społeczny. Funkcjonuje on na zasadach zbliżonych do biologicznych: poszczególne komórki, organy tego organizmu, wypełniając swoje zadania, są zawsze powiązane z pozostałymi organami. I tak jak w każdym organizmie - schorzenie lub niedorozwój staje się przyczyną słabszego funkcjonowania pozostałych. Należy wiec dbać o „zdrowie" społeczeństwa, pamiętając, że wymaga ono jednoczesnego rozwoju wszystkich jego elementów, a także równej dbałości o każdy z nich. Trzeba również uważać w wypadku odgórnego likwidowania jakichś tradycji i obyczajów czy na pozór przestarzałych instytucji społecznych. Może się bowiem okazać, że usunięcie takiego narządu zaburzy równowagę całego organizmu.

Hipolit Taine:
Naturalizm. Pod pojęciem tym kryje się przekonanie, że życiem człowieka rządzą takie same prawa jak te, które działają w przyrodzie. Wszelkie problemy psychiczne i etyczne, wszystko to, co inni uważać by mogli za sprawy „duchowe", jest, zdaniem naturalisty, wytworem środowiska i uwarunkowań biologicznych.

Determinizm. Podstawowym zaś prawem ówczesnej biologii była świeżo sformułowana teoria doboru naturalnego (determinizmu) -brutalnej walki o byt, którą toczą między sobą gatunki i ich przedstawiciele. Prawo to, jak twierdzili naturaliści, łatwo przekłada się na ludzkie działania - niemal wszystkie one są temu prawu podporządkowane.

=Hasła polskiego pozytywizmu=


 * Praca organiczna – naród to organizm, każda grupa społeczna (organ) ma do wykonania jakąś pracę (ŕorganicyzm)
 * Praca u podstaw – warstwy najmniej wykształcone, najbiedniejsze, uczestniczą w rozwoju społeczeństwa; warstwy oświecone mają im w tym pomagać.
 * Emancypacja kobiet – usamodzielnienie się kobiet, domaganie się równości w dostępie kobiet do nauki, pracy i zarabiania pieniędzy.
 * Asymilacja Żydów – udział Źydów w walkach okołopowstaniowych i ich stosunek do odzyskania przez Polskę niepodległości dawały nadzieje na integrację tych narodowości. Pogrom Żydów w 1881r. zaprzepaścił te nadzieje. (Mendel Gdański)